Hình dung hai tấm cao su đen cùng dày 10 mm đặt cạnh nhau, nhìn không phân biệt được. Một tấm mềm đều. Tấm kia chỗ cứng chỗ mềm, cắt ngang thấy rỗ li ti. Khác biệt nằm ở khâu sản xuất cao su tấm: hợp chất đã trộn đều chưa, tấm đã lưu hóa đủ chưa. Cao Su Kỹ Thuật Sài Gòn tự sản xuất cao su tấm. Bài này đi theo từng công đoạn, chỉ ra chỗ dễ hỏng và phép thử nào cho biết điều đó. Đọc xong, người mua biết cần hỏi nhà sản xuất những gì và đòi hồ sơ nào để chứng minh câu trả lời.
Cần báo giá cao su tấm theo kích thước hoặc bản vẽ?
Gửi kích thước, môi trường làm việc và số lượng để nhận báo giá hoặc gọi 0901.608.533.
Sản xuất cao su tấm gồm những công đoạn nào?
Sản xuất cao su tấm đi qua năm công đoạn: cân phối liệu, trộn, tạo tấm, lưu hóa và hoàn thiện. Cơ quan an toàn lao động của Anh (HSE) mô tả các bước đầu của trình tự này. Hóa chất và cao su được cân theo công thức, trộn, cán hoặc ép khuôn, rồi lưu hóa.
| Công đoạn | Việc làm | Chỗ dễ hỏng | Cách kiểm |
|---|---|---|---|
| 1. Cân phối liệu | Cân cao su, hóa chất, dầu quá trình, muội carbon và chất độn theo công thức | Sai tỷ lệ thì tính chất tấm lệch khỏi công thức | Đối chiếu công thức với hồ sơ lô |
| 2. Trộn | Máy trộn kín, sau đó qua máy cán hai trục | Chất độn vón cục, phân tán không đều; thêm chất lưu hóa ở nhiệt độ quá cao thì hợp chất cháy sớm | Đo độ cứng và cơ tính ở nhiều điểm |
| 3. Tạo tấm | Cán lịch thành tấm, hoặc cho vào khuôn ép | Lệch độ dày, kẹt bọt khí | Đo độ dày nhiều điểm theo dung sai đã chọn |
| 4. Lưu hóa | Ép khuôn, nồi hấp hoặc lưu hóa liên tục, tạo liên kết ngang giữa các mạch cao su | Thiếu lưu hóa thì rỗ, xốp; ép không thoát khí thì phồng rộp | Cắt mặt cắt, đo độ cứng, đo biến dạng nén dư |
| 5. Hoàn thiện | Cắt theo kích thước đặt hàng, thử mẫu theo lô | Sai kích thước, lẫn lô | Phiếu thí nghiệm ghi số lô |
Trình tự công đoạn lấy từ hướng dẫn ngành cao su của HSE. Chỗ dễ hỏng ở công đoạn trộn và ép lấy từ bản tin của Viện Nghiên cứu Cao su Sri Lanka. Thiết bị và thông số của từng xưởng khác nhau. Cần chi tiết về cao su tấm của công ty thì hỏi trực tiếp qua trang báo giá.
Hợp chất cao su: màu đen không nói hết công thức
Tấm cao su không làm từ cao su nguyên chất. Theo HSE và Britannica, hợp chất gồm polymer, muội carbon, chất độn, dầu quá trình, chất lưu hóa và chất chống lão hóa. Hai tấm cùng màu đen có thể khác polymer và tỷ lệ độn, nên khác cả độ bền lẫn khả năng chịu môi trường.
| Thành phần | Vai trò | Nên hỏi gì |
|---|---|---|
| Polymer (NR, NBR, EPDM, CR, SBR…) | Quyết định tấm chịu dầu, ozone, nhiệt hay mài mòn | Hợp chất nào, và vì sao hợp với môi trường làm việc |
| Muội carbon và chất độn khối (như đá vôi nghiền, phấn) | Gia cường và điều chỉnh độ cứng, khối lượng | Tỷ lệ độn; đối chiếu bằng phiếu thí nghiệm, không bằng cảm quan |
| Dầu quá trình | Giúp hợp chất dễ gia công khi trộn và cán | Loại dầu có phù hợp khi tấm tiếp xúc dầu hay hóa chất |
| Lưu huỳnh, chất xúc tiến, oxit kẽm | Tạo liên kết ngang khi lưu hóa | Hệ lưu hóa đã dùng, nếu hồ sơ yêu cầu |
| Chất chống oxy hóa | Giảm lão hóa do oxy và ozone | Quan trọng khi tấm dùng ngoài trời |
Khâu trộn có bốn việc diễn ra cùng lúc: làm mềm cao su, đưa phụ gia vào, rồi trải đều và nghiền nhỏ các cụm chất độn. Bản tin của Viện Nghiên cứu Cao su Sri Lanka nêu ví dụ với hợp chất nhiều chất độn. Chất lưu hóa thêm ở bước trộn cuối, quanh 90 đến 105 °C, để hạn chế cháy sớm. Đây là số liệu mô tả chung của tài liệu, không phải thông số của một xưởng cụ thể.
Việc ghép polymer với môi trường nằm ở hai bài khác. Bài chọn NBR, EPDM, CR hay SBR cho công trình so sánh các họ cao su. Bài mua cao su tấm tại TPHCM hướng dẫn ghi hợp chất vào đơn đặt hàng.
Lưu hóa: công đoạn quyết định tấm có đàn hồi hay chỉ là khối cao su dẻo
Lưu hóa là bước làm nóng hợp chất cùng chất lưu hóa để tạo liên kết ngang giữa các mạch cao su. Theo Britannica, quá trình này làm cao su bền kéo hơn, ít trương nở, ít mòn và giữ đàn hồi trong khoảng nhiệt rộng. Sản xuất hiện đại thường dùng khoảng 140 đến 180 °C.
| Lỗi | Dấu hiệu | Nguyên nhân theo tài liệu ngành |
|---|---|---|
| Thiếu lưu hóa | Mặt cắt rỗ, xốp; tấm mềm bất thường | Rỗ khí là dấu hiệu của thiếu lưu hóa |
| Kẹt khí, phồng rộp | Bọt phồng trên mặt hoặc trong ruột tấm | Khí không thoát khi khuôn đóng; máy ép thường mở khuôn ngắn để xả khí |
| Tách lớp | Tấm bong thành lớp khi uốn hoặc cắt | Hợp chất bắt đầu lưu hóa quá sớm; kéo dài thời gian cháy sớm của hợp chất để giảm lỗi |
| Biến dạng | Tấm cong vênh sau khi tháo khuôn | Nhiệt phân bố không đều |
Nhiệt vào tấm từ mặt khuôn, nên phần giữa tấm dày nóng chậm hơn mặt ngoài. Bản tin của Viện Nghiên cứu Cao su Sri Lanka nêu rõ chênh lệch nhiệt này và khuyến nghị gia nhiệt nhanh, đều. Phép đo lưu hóa của hợp chất giúp dự đoán thời gian lưu hóa. Phép đo này làm trên máy đo đĩa dao động theo ISO 6502-2.
Nói thẳng:
Nhiều người nghĩ kích thước nào cũng lấy được ngay. Hàng đúng quy cách tiêu chuẩn thì có sẵn. Ngoài quy cách phải gia công khuôn, và khâu ép lẫn lưu hóa đều cần thời gian, ghi trong hợp đồng báo giá. Một hiểu nhầm nữa là tấm đen nào cũng như nhau. Màu đen chỉ cho biết hợp chất có muội carbon, không cho biết polymer hay tỷ lệ độn.
Kiểm tra sau sản xuất: những phép thử nào cho ra con số
Sau lưu hóa, tấm được đánh giá bằng số, không bằng mắt. Độ cứng, cơ tính kéo, biến dạng nén dư và dung sai kích thước đều có tiêu chuẩn đo riêng. Phiếu thí nghiệm kèm lô hàng là bản ghi các số đó cho chính lô bạn nhận.
| Chỉ tiêu | Cho biết điều gì | Tiêu chuẩn đo |
|---|---|---|
| Độ cứng Shore A | Tấm mềm hay cứng, có đồng đều giữa các điểm không | ISO 7619-1 |
| Cường độ kéo đứt, độ giãn dài khi đứt | Tấm chịu kéo đến đâu và giãn bao nhiêu trước khi đứt | ISO 37 |
| Biến dạng nén dư | Tấm hồi lại bao nhiêu sau khi dỡ tải | ISO 815-1 |
| Đặc tính lưu hóa của hợp chất | Hợp chất bắt đầu lưu hóa khi nào, đạt mức nào | ISO 6502-2 |
| Dung sai kích thước | Độ dày và kích thước có đúng bản vẽ không | ISO 3302-1 (sản phẩm cao su đặc ép khuôn, ép đùn, cán lịch) |
Mỗi lô hàng của Cao Su Kỹ Thuật Sài Gòn kèm CO-CQ, phiếu thí nghiệm và ISO. Hạng mục thử cụ thể nên ghi ngay trong yêu cầu báo giá, để phiếu thí nghiệm trả lời đúng điều bạn cần biết.
Năm bước đặt cao su tấm sản xuất theo yêu cầu
- Chốt môi trường làm việc trước. Dầu, ozone, nhiệt hay mài mòn quyết định polymer. Chọn sai polymer thì trộn đúng, lưu hóa đủ cũng không cứu được tấm.
- Ghi độ dày, khổ và dung sai bằng số. ISO 3302-1 có các lớp dung sai. Để mặc định thì hai bên có thể hiểu khác nhau về sai số cho phép.
- Chọn hạng mục thử kèm lô. Độ cứng, cơ tính kéo, nén dư. Không ghi vào đơn thì phiếu thí nghiệm có thể thiếu đúng chỉ tiêu bạn cần.
- Hỏi hàng có sẵn hay gia công. Hàng tiêu chuẩn bán lẻ được. Hàng theo bản vẽ hoặc khuôn riêng cần thời gian sản xuất, ghi trong hợp đồng báo giá.
- Gửi thông tin qua trang báo giá. Kèm môi trường làm việc, độ dày, khổ, số lượng và bản vẽ nếu có. Thiếu một mục thì báo giá phải hỏi lại.
Quy cách có sẵn xem tại trang cao su tấm. Cần tấm cho ứng dụng riêng thì có bài về cao su tấm chịu lực và cao su tấm chịu dầu, chịu mài mòn, chịu nhiệt.
Ba con số về năng lực cung ứng
- 15+ năm kinh nghiệm cung ứng vật tư cầu cảng của kỹ sư phụ trách A. Mạnh.
- 14 dự án có nêu tên công trình và hạng mục trên trang dự án.
- 3 loại chứng từ kèm hàng: CO-CQ, phiếu thí nghiệm, ISO.
Câu hỏi thường gặp về sản xuất cao su tấm
1. Giá cao su tấm bao nhiêu?
Công ty không niêm yết giá cố định vì mỗi đơn một khác. Giá phụ thuộc hợp chất, độ dày, khổ, số lượng và hàng có sẵn hay phải làm khuôn riêng. Đơn vị tính ghi trong báo giá. Gửi kích thước và môi trường làm việc qua trang báo giá hoặc gọi 0901.608.533.
2. Công ty tự sản xuất cao su tấm hay mua về bán lại?
Cao Su Kỹ Thuật Sài Gòn tự sản xuất cao su tấm. Hàng tiêu chuẩn có sẵn quy cách được bán lẻ. Kích thước ngoài quy cách được gia công theo bản vẽ hoặc khuôn riêng. Mỗi lô kèm CO-CQ, phiếu thí nghiệm và ISO.
3. Cao su tấm làm từ những gì?
Từ hợp chất gồm polymer, muội carbon, chất độn, dầu quá trình, chất lưu hóa và chất chống lão hóa. Polymer (NR, NBR, EPDM, CR, SBR…) quyết định tấm chịu dầu, ozone hay nhiệt. Công thức cụ thể ghi trong hồ sơ của từng lô.
4. Lưu hóa là gì, tấm thiếu lưu hóa sẽ ra sao?
Lưu hóa là bước làm nóng hợp chất với chất lưu hóa, tạo liên kết ngang giữa các mạch cao su để tấm đàn hồi và bền. Tấm thiếu lưu hóa dễ rỗ, xốp, kém đàn hồi. Cách kiểm là cắt mặt cắt, đo độ cứng nhiều điểm và xem biến dạng nén dư trong phiếu thí nghiệm.
5. Làm sao biết lô cao su tấm không bị trộn kém hoặc thiếu lưu hóa?
Mắt thường khó thấy, nên cần số liệu. Đo độ cứng ở nhiều điểm trên cùng tấm và xem mặt cắt có rỗ không. Đối chiếu độ cứng, cơ tính kéo, nén dư với phiếu thí nghiệm của lô. Số lệch nhiều giữa các điểm là dấu hiệu trộn hoặc lưu hóa chưa đều.
6. Độ dày và khổ tối đa của cao su tấm là bao nhiêu?
Quy cách có sẵn ghi trên trang sản phẩm và trong báo giá. Độ dày hoặc khổ ngoài quy cách được gia công theo bản vẽ, số lượng và giá trao đổi trực tiếp. Hãy gửi kích thước cần dùng qua trang báo giá, không nên tự giả định một con số tối đa.
7. Có giao toàn quốc không? Có lắp đặt không?
Giao hàng công trình toàn quốc thì có, thời gian tùy số lượng và ghi trong hợp đồng báo giá. Lắp đặt thì không, công ty chỉ cung cấp vật tư. Gửi bản vẽ qua trang báo giá hoặc gọi 0901.608.533 để trao đổi số lượng và giá gia công.
Gửi yêu cầu cao su tấm kèm hạng mục thử:
Gửi môi trường làm việc, độ dày, khổ và số lượng để nhận báo giá. Cao Su Kỹ Thuật Sài Gòn báo giá kèm phương án hợp chất, CO-CQ, phiếu thí nghiệm và ISO.
