Tấm cao su đen nằm dưới chân tủ điện trông giống hệt thảm cách điện, nhưng mắt thường không cho biết nó chịu được bao nhiêu volt. Tấm cao su cách điện thật là sản phẩm có tiêu chuẩn riêng, TCVN 9626:2013, tương đương IEC 61111:2009. Mỗi tấm thuộc một cấp từ 0 đến 4, ứng với điện áp làm việc tối đa từ 1.000 V đến 36.000 V, có nhãn và màu theo cấp. Tấm cao su kỹ thuật thông thường không có những thứ đó, và khả năng dẫn điện của cao su đen còn phụ thuộc hàm lượng than đen. Chọn nhầm nghĩa là người đứng trên tấm tin mình đang được bảo vệ khi thực tế không phải vậy.
Cần tấm cao su cách điện cho phòng điện hoặc tủ điện?
Gửi cấp điện áp, kích thước khu vực đặt và tiêu chuẩn yêu cầu để công ty xác nhận có đáp ứng được hay không, hoặc gọi 0901.608.533.
Cao su tấm đen thông thường: nhìn không cho biết có cách điện hay không.
Tấm cao su cách điện chia cấp thế nào?
Tấm cao su cách điện chia năm cấp 0 đến 4, điện áp làm việc tối đa lần lượt 1.000, 7.500, 17.000, 26.500 và 36.000 V xoay chiều. Mỗi cấp có màu riêng và phải qua thử điện áp. Chọn cấp không thấp hơn điện áp lớn nhất của hệ thống (theo CATU).
| Cấp | Màu nhận biết | Điện áp làm việc tối đa (AC) | Ví dụ lưới điện nằm trong giới hạn |
|---|---|---|---|
| 0 | Đỏ | 1.000 V | Hạ thế 380/400 V |
| 1 | Trắng | 7.500 V | Trung thế 6,6 kV |
| 2 | Vàng | 17.000 V | Trung thế 10 kV, 15 kV |
| 3 | Xanh lá | 26.500 V | Trung thế 22 kV |
| 4 | Cam | 36.000 V | Trung thế 35 kV |
Điện áp trong bảng là danh định: giữa các pha với mạch nhiều pha, pha so với đất với mạch một pha (theo CATU). Cột ví dụ là phép đối chiếu số học, không thay cho tính toán của kỹ sư an toàn điện.
Vì sao nhìn màu đen không kết luận được gì?
Màu đen của cao su đến từ than đen, chất gia cường có thể làm cao su dẫn điện khi đủ hàm lượng tạo mạng liên kết. Một nghiên cứu trên cao su thiên nhiên ghi ngưỡng khoảng 60 đến 70 phr, đổi theo áp lực nén. Hai tấm đen cùng độ dày có thể khác nhau về điện.
Chữ phr là phần khối lượng than đen trên 100 phần cao su. Nguồn là bài đăng trên Frontiers in Materials. Đây là kết quả của một hợp chất thử nghiệm, không phải thông số của sản phẩm nào cụ thể. Điểm cần rút ra chỉ là màu sắc và độ dày không phải bằng chứng cách điện. Nguồn Rubberco nói thẳng hơn: tấm SBR hoặc EPDM thông thường, kể cả loại nặng, không được xếp hạng cách điện.
| Tiêu chí | Tấm cao su kỹ thuật thông thường | Thảm cách điện đạt chuẩn |
|---|---|---|
| Tiêu chuẩn áp dụng | Theo yêu cầu cơ lý của từng đơn hàng | TCVN 9626:2013 hoặc IEC 61111 |
| Thử điện áp | Không có chỉ tiêu cấp điện áp | Có, theo tiêu chuẩn |
| Nhãn và màu | Không có nhãn cấp điện áp | Số hiệu tiêu chuẩn, tháng và năm sản xuất, cấp điện áp, màu theo cấp |
| Dùng làm bảo vệ điện | Không được dựa vào | Được, trong giới hạn cấp ghi trên nhãn |
| Nhìn bằng mắt | Cả hai đều có thể là tấm đen, nên không phân biệt được bằng mắt | |
Nói thẳng:
Nhiều người tin cao su tấm đen, dày là cách điện. Tấm cao su kỹ thuật thông thường dùng để kê, lót, đệm, không thay được thảm cách điện. Chỉ tấm có nhãn cấp điện áp và phiếu thử điện áp tương ứng mới được dùng cho mục đích bảo vệ điện. Cao Su Kỹ Thuật Sài Gòn cấp CO-CQ, phiếu thí nghiệm và ISO cho mỗi lô. CO-CQ cho biết nguồn gốc lô hàng; cấp điện áp phải nằm trên phiếu thử điện áp, không suy ra từ tên sản phẩm.
Nhãn và hồ sơ cần thấy trước khi nhận tấm
Tấm đạt chuẩn có nhãn ghi số hiệu tiêu chuẩn, tháng năm sản xuất, cấp điện áp và màu theo cấp (theo TCVN 9626:2013). Nhãn đi cùng ký hiệu IEC 60417-5216 (tam giác kép) dành cho làm việc có điện. Tấm thiếu những thứ này chưa có căn cứ để coi là thảm cách điện.
| Mục cần kiểm | Cần thấy | Nếu thiếu |
|---|---|---|
| Số hiệu tiêu chuẩn | TCVN 9626 hoặc IEC 61111 ghi trên tấm | Không biết tấm được làm và thử theo chuẩn nào |
| Cấp điện áp và màu | Cấp ghi trên nhãn, màu khớp với cấp | Không biết giới hạn điện áp sử dụng |
| Tháng, năm sản xuất | Có trên nhãn | Không theo dõi được tuổi và kỳ thử lại |
| Phiếu thử điện áp | Phiếu gắn với lô, ghi điện áp thử | Chưa có bằng chứng thử điện |
| CO-CQ | Chứng nhận xuất xứ, chất lượng của lô | Không truy được nguồn gốc lô hàng |
Thước đo chỉ cho biết độ dày, không cho biết cấp điện áp.
Dùng và giữ thảm cách điện thế nào cho đúng
Thảm cách điện không phải vật tư lắp một lần rồi quên. Kiểm tra mắt thường trước mỗi lần dùng, bảo quản đúng cách và thử điện lại theo định kỳ. Tấm có vết hỏng phải rút khỏi sử dụng.
| Việc cần làm | Cách làm | Lý do |
|---|---|---|
| Kiểm tra trước khi dùng | Tìm vết cắt, rách, thủng, phồng, nứt, cứng ở nếp gấp, vết cháy, nhiễm hóa chất | Chỗ hỏng làm giảm khả năng cách điện của tấm |
| Tấm có hư hỏng | Rút khỏi sử dụng, không tiếp tục dùng | Hướng dẫn của Rubberco: rút khỏi sử dụng và hủy |
| Bảo quản | Cuộn tròn, không gấp; nơi khô mát, tránh nắng | Nếp gấp tạo vết nứt do ứng suất |
| Tránh ozone và dầu | Để xa động cơ điện, đèn UV, dầu mỏ và dung môi | Ozone và dầu làm cao su xuống cấp |
| Thử điện lại | Theo kế hoạch của đơn vị sử dụng; một hướng dẫn ở Anh nêu không quá 12 tháng | Cao su xuống cấp theo thời gian và điều kiện dùng |
Các điểm trên lấy từ hướng dẫn của Rubberco (Anh), tham khảo để hiểu thông lệ. Kỳ thử lại ở Việt Nam do đơn vị sử dụng và quy định an toàn của đơn vị đó quyết định.
Năm bước chọn tấm cao su cách điện
- Xác định điện áp làm việc tối đa của hệ thống. Với mạch ba pha lấy điện áp giữa các pha. Lấy điện áp danh định thấp hơn thực tế sẽ dẫn đến chọn cấp thấp hơn mức cần.
- Chọn cấp có điện áp tối đa không thấp hơn giá trị đó. So với bảng cấp 0–4 ở trên. Chọn nhầm cấp thì tấm không còn nằm trong giới hạn nhãn ghi.
- Đo khu vực cần phủ. Tính chỗ người đứng thao tác và đường đi tới thiết bị. Kích thước ngoài quy cách gia công theo bản vẽ, trao đổi khi gửi bản vẽ.
- Yêu cầu nhãn và phiếu thử điện áp ngay từ báo giá. Ghi rõ tiêu chuẩn mong muốn (TCVN 9626 hoặc IEC 61111). Không ghi thì chỉ nhận được cao su tấm thông thường.
- Kiểm tra khi nhận và lập kế hoạch thử lại. Đối chiếu nhãn, màu, phiếu thử với đơn đặt. Không có kế hoạch thử lại thì không biết tấm còn đạt cấp ghi trên nhãn hay không.
Cao Su Kỹ Thuật Sài Gòn bán lẻ hàng tiêu chuẩn có sẵn quy cách và nhận gia công theo bản vẽ, khuôn riêng. Số lượng và giá gia công trao đổi trực tiếp khi nhận bản vẽ. Mỗi lô kèm CO-CQ, phiếu thí nghiệm và ISO, giao hàng công trình toàn quốc, thời gian sản xuất tùy số lượng và ghi trong hợp đồng báo giá. Với thảm cách điện, hãy ghi rõ cấp điện áp và tiêu chuẩn yêu cầu để công ty xác nhận có đáp ứng được hay không. Công ty chỉ cung cấp vật tư, không nhận hạng mục ngoài danh mục sản phẩm.
Ba con số về năng lực cung ứng
- 15+ năm kinh nghiệm cung ứng vật tư cầu cảng của kỹ sư phụ trách A. Mạnh.
- 14 dự án nêu tên công trình và hạng mục trên trang dự án.
- 3 loại chứng từ kèm hàng: CO-CQ, phiếu thí nghiệm, ISO.
Câu hỏi thường gặp về tấm cao su cách điện
1. Giá tấm cao su cách điện bao nhiêu?
Công ty không công bố giá cố định vì giá đổi theo từng đơn. Các yếu tố gồm cấp điện áp yêu cầu, độ dày, kích thước, số lượng, hồ sơ thử điện đi kèm, hàng có sẵn hay gia công khuôn riêng. Đơn vị tính ghi trong báo giá. Gửi cấp điện áp, kích thước khu vực đặt và tiêu chuẩn yêu cầu qua trang báo giá hoặc gọi 0901.608.533 để nhận báo giá chính xác.
2. Tấm cao su cách điện có mấy cấp, chịu bao nhiêu volt?
Có năm cấp từ 0 đến 4. Điện áp xoay chiều làm việc tối đa lần lượt là 1.000 V, 7.500 V, 17.000 V, 26.500 V và 36.000 V. Màu tương ứng là đỏ, trắng, vàng, xanh lá, cam. Chọn cấp theo điện áp lớn nhất của hệ thống, không theo độ dày của tấm.
3. Tấm cao su đen thông thường có cách điện không?
Không có căn cứ để coi là cách điện. Tấm SBR hoặc EPDM thông thường không được xếp hạng cách điện, và cao su độn than đen có thể dẫn điện khi đủ hàm lượng. Chỉ tấm có nhãn cấp điện áp và phiếu thử điện áp tương ứng mới nên dùng để bảo vệ điện.
4. Phòng điện hạ thế 380 V dùng tấm cấp nào?
Về điện áp, cấp 0 có giới hạn làm việc 1.000 V xoay chiều, bao phủ hệ hạ thế 380/400 V. Cấp cuối cùng do kỹ sư an toàn điện của đơn vị sử dụng quyết định, theo điện áp lớn nhất thực tế.
5. Thảm cách điện dùng được bao lâu, kiểm tra thế nào?
Không có số năm cố định. Kiểm tra bằng mắt trước mỗi lần dùng, bảo quản cuộn tròn và thử điện lại theo kế hoạch của đơn vị sử dụng. Rubberco (Anh) nêu khoảng cách thử lại không quá 12 tháng. Tấm có vết cắt, thủng, phồng, nứt hoặc vết cháy phải rút khỏi sử dụng.
6. Làm sao phân biệt thảm cách điện đạt chuẩn?
Không phân biệt được bằng mắt. Kiểm tra nhãn: số hiệu TCVN 9626 hoặc IEC 61111, cấp điện áp, tháng năm sản xuất, màu đúng cấp. Rồi đối chiếu phiếu thử điện áp của lô. Thiếu các mục này thì chưa có căn cứ coi là thảm cách điện.
7. Có bán lẻ, gia công theo bản vẽ và giao toàn quốc không?
Có cả ba với cao su tấm kỹ thuật. Hàng tiêu chuẩn có sẵn quy cách mua lẻ được. Kích thước ngoài quy cách gia công theo bản vẽ, khuôn riêng, số lượng và giá trao đổi trực tiếp: gửi bản vẽ qua trang báo giá hoặc gọi 0901.608.533. Với thảm cách điện, ghi rõ cấp điện áp và tiêu chuẩn yêu cầu để được xác nhận. Giao hàng công trình toàn quốc.
Chốt tấm cao su cách điện cho phòng điện:
Gửi cấp điện áp, kích thước và tiêu chuẩn yêu cầu để công ty xác nhận khả năng đáp ứng. Cao Su Kỹ Thuật Sài Gòn báo giá kèm hồ sơ CO-CQ, phiếu thí nghiệm, ISO. Cần cao su tấm để kê, lót, đệm thì xem thêm bài cao su tấm chịu lực và bài mua cao su tấm: sáu điều cần kiểm tra.
